Slaapkennis

Beter slapen

Beter slapen zonder slaappillen: zeven gewoontes die helpen

Slecht slapen sleept je hele dag mee. Toch zit de meeste slaapwinst niet in een pil, maar in kleine gewoontes. Zeven die helpen, en een die je misschien nog niet kende.

Leestijd 6 minDoor de redactie van NŌXWellness, geen medisch advies
Een rustige leeshoek in de avond

Beter slapen zonder slaappillen begint bij je gewoontes: elke dag op dezelfde tijd opstaan, geen koffie in de zes uur voor bedtijd, je telefoon een tot twee uur voor het slapen weg en een vast avondritueel. Dat zijn ook de adviezen die huisartsen geven, eerder dan een pil. Slaappillen zijn bedoeld voor kort gebruik; na ongeveer twee weken helpen ze steeds minder.

Hieronder zeven gewoontes die helpen, van de bekende tot een die vaak over het hoofd wordt gezien.

  1. Houd een vast ritme aan

    Je lichaam houdt van voorspelbaarheid. Sta elke dag rond dezelfde tijd op, ook in het weekend en ook na een slechte nacht, en ga op een vaste tijd naar bed. Lig niet langer dan acht uur in bed. Ga daarnaast elke dag een tijd naar buiten, het liefst 's ochtends: daglicht helpt je biologische klok.

  2. Maak je slaapkamer donker en koel

    Licht en warmte maken het lastiger om in en door te slapen. Een donkere, koele kamer geeft je lichaam het signaal dat het nacht is. Verduisterende gordijnen en de verwarming laag op de slaapkamer doen vaak meer dan je verwacht.

  3. Leg je telefoon op tijd weg

    Het licht van een scherm houdt je hersenen langer wakker. In een onderzoek met e-readers vielen mensen later in slaap en waren ze de volgende ochtend minder fris dan na een papieren boek. Huisartsen adviseren je telefoon, tablet of laptop een tot twee uur voor bedtijd weg te leggen, en de tv een halfuur voor bedtijd uit te zetten.

  4. Let op cafeïne en alcohol

    Cafeïne werkt lang door. In een onderzoek sliepen mensen die zes uur voor bedtijd een flinke dosis cafeïne namen ruim een uur korter, zonder dat ze het zelf merkten. Neem daarom in de zes uur voor bedtijd geen koffie, thee met cafeïne, cola of energiedrank.

    Alcohol maakt je misschien slaperig, maar je slaap wordt er in de tweede helft van de nacht onrustiger van. Drink het dus niet om in slaap te komen.

  5. Bouw een avondritueel op

    Neem het laatste halfuur voor bedtijd de tijd om tot rust te komen. Doe elke avond dezelfde dingen in dezelfde volgorde, zoals je tanden poetsen, je kleren klaarleggen en een kwartier lezen. Ook een paar minuten rustig ademen of een ontspanningsoefening kan helpen. Zo leert je lichaam dat het tijd is om te slapen.

  6. Kom in beweging overdag

    Wie regelmatig beweegt, slaapt vaak wat beter. Een overzicht van tientallen studies vond een klein tot middelgroot effect van regelmatig bewegen op slaap. Je hoeft geen marathon te lopen: een stevige wandeling helpt al. Merk je dat je na een late training moeilijk inslaapt, plan hem dan eerder op de dag.

  7. Adem door je neus, niet door je mond

    Deze wordt vaak over het hoofd gezien. Ademen door je mond tijdens je slaap zorgt vaak voor een droge mond in de ochtend. Je neus filtert, verwarmt en bevochtigt de lucht, en je verliest er minder vocht mee.

    Overdag adem je meestal vanzelf door je neus, maar 's nachts valt de mond bij veel mensen open. Daarom kiezen sommige mensen voor een zachte mondstrip die de lippen losjes gesloten houdt, zoals de mondstrips van NŌX. Hoe je neusademhaling stap voor stap aanleert, lees je in Door je neus ademen tijdens je slaap.

Waarom niet gewoon een slaappil of melatonine?

Slaappillen kunnen kort helpen, maar na ongeveer twee weken werken ze steeds minder. Je slaapt er minder diep van, je kunt er overdag suf of vergeetachtig van zijn en je kunt eraan gewend raken. Melatonine, valeriaan en cbd helpen volgens huisartsen meestal niet bij gewoon slecht slapen; melatonine is vooral bedoeld bij een jetlag.

Gebruik je slaappillen of melatonine en wil je stoppen of iets veranderen? Doe dat in overleg met je huisarts.

Wat kun je vanavond al doen?

Je hoeft niet alles tegelijk aan te pakken. De snelste winst zit meestal in twee dingen: zet een vaste opstaantijd en leg je telefoon een uur eerder weg.

Word je 's ochtends wakker met een droge mond, lees dan Wakker worden met een droge mond?. Twijfel je of je 's nachts door je mond ademt? Met het gratis nachtprofiel zoek je het in twee minuten uit.

Kort samengevat

Beter slapen zonder slaappillen begint bij gewoontes: een vast ritme met daglicht in de ochtend, een donkere en koele kamer, je telefoon op tijd weg, geen cafeïne in de avond en geen alcohol om in slaap te komen, een avondritueel, beweging overdag en ademen door je neus. Begin klein, met één of twee aanpassingen, en bouw van daaruit op. Houden de klachten aan, zoek dan advies bij je huisarts.

Van NŌX Adem rustiger. Slaap dieper.

Premium mondstrips van een zachte, zijdeachtige stof, ontworpen in Nederland. Zacht en huidvriendelijk.

Bekijk NŌX

30 nachten garantie · gratis door je brievenbus · NŌX is een wellnessproduct en geen medisch hulpmiddel.

Bronnen

Waar de feiten in dit artikel vandaan komen:

  • Thuisarts.nl (NHG). Ik wil beter slapen: slaapadviezen. Geraadpleegd 24 oktober 2026. Bekijk bron
  • Thuisarts.nl (NHG). Ik wil misschien slaappillen gaan slikken. Geraadpleegd 24 oktober 2026. Bekijk bron
  • Drake C, Roehrs T, Shambroom J, Roth T. Caffeine effects on sleep taken 0, 3, or 6 hours before going to bed. Journal of Clinical Sleep Medicine, 2013;9(11):1195–1200. Bekijk bron
  • Ebrahim IO, Shapiro CM, Williams AJ, Fenwick PB. Alcohol and sleep I: effects on normal sleep. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 2013;37(4):539–549. Bekijk bron
  • Chang AM, Aeschbach D, Duffy JF, Czeisler CA. Evening use of light-emitting eReaders negatively affects sleep, circadian timing, and next-morning alertness. PNAS, 2015;112(4):1232–1237. Bekijk bron
  • Okamoto-Mizuno K, Mizuno K. Effects of thermal environment on sleep and circadian rhythm. Journal of Physiological Anthropology, 2012;31:14. Bekijk bron
  • Kredlow MA, Capozzoli MC, Hearon BA, Calkins AW, Otto MW. The effects of physical activity on sleep: a meta-analytic review. Journal of Behavioral Medicine, 2015;38(3):427–449. Bekijk bron
  • Svensson S, Olin AC, Hellgren J. Increased net water loss by oral compared to nasal expiration in healthy subjects. Rhinology, 2006;44(1):74–77. Bekijk bron
  • Keck T, Lindemann J. Numerical simulation and nasal air-conditioning. GMS Current Topics in Otorhinolaryngology, Head and Neck Surgery, 2011;9:Doc08. Bekijk bron

Veelgestelde vragen

Kort beantwoord.

Hoe kan ik beter slapen zonder slaappillen?

Begin bij je gewoontes: sta elke dag op dezelfde tijd op, ga 's ochtends naar buiten, houd je slaapkamer donker en koel, neem geen cafeïne in de zes uur voor bedtijd en leg je telefoon op tijd weg. Een vast avondritueel en beweging overdag helpen ook. Kleine stappen werken vaak beter dan één grote.

Wat is de snelste manier om beter te slapen?

Er is geen wondermiddel. De snelste winst zit meestal in een vaste opstaantijd, ook in het weekend, en je telefoon een tot twee uur voor bedtijd wegleggen. Laat ook koffie, cola en energiedrank staan in de zes uur voor het slapen. Deze drie stappen kun je vanavond al zetten.

Helpt melatonine om beter te slapen?

Bij gewoon slecht slapen meestal niet, volgens de adviezen van huisartsen op Thuisarts.nl. Melatonine is vooral bedoeld bij een jetlag. Gebruik je het al en wil je stoppen of iets veranderen, overleg dan met je huisarts. Een vast ritme en daglicht in de ochtend helpen je biologische klok vaak meer.

Zijn slaappillen slecht?

Slaappillen kunnen kort en onder begeleiding van je huisarts nuttig zijn. Na ongeveer twee weken helpen ze steeds minder, je kunt er overdag suf van zijn en je kunt eraan gewend raken. Ze pakken ook zelden de oorzaak aan. Gewoontes zijn voor de meeste mensen een duurzamere eerste stap.

Helpt door je neus ademen bij beter slapen?

Door je neus ademen helpt bij veel mensen tegen een droge mond in de ochtend, en je ademt rustiger. Je neus filtert, verwarmt en bevochtigt de lucht. 's Nachts valt de mond bij veel mensen open; sommige mensen gebruiken dan een zachte mondstrip om vanzelf door de neus te ademen.